{"id":3011,"date":"2026-08-08T16:15:04","date_gmt":"2026-08-08T14:15:04","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8888\/neurostrategia\/?p=3011"},"modified":"2026-08-08T16:15:12","modified_gmt":"2026-08-08T14:15:12","slug":"blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/","title":{"rendered":"B\u0142\u0119dy poznawcze w\u00a0podejmowaniu decyzji: dlaczego nawet najlepsi liderzy my\u015bl\u0105 jak przestraszone dzieci"},"content":{"rendered":"\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">27\u00a0pa\u017adziernika 1997 roku akcje Oxford Health Plans spad\u0142y o\u00a063\u00a0procent w\u00a0ci\u0105gu jednego dnia. Firma straci\u0142a ponad 3\u00a0miliardy dolar\u00f3w warto\u015bci w\u00a0kilka godzin. Pow\u00f3d nie by\u0142 tajemnic\u0105. Zarz\u0105d zbudowa\u0142 nowy system informatyczny do\u00a0obs\u0142ugi roszcze\u0144 i\u00a0p\u0142atno\u015bci, przekonany, \u017ce\u00a0projekt zajmie kilka miesi\u0119cy. Zaj\u0105\u0142 lata. Koszty ros\u0142y. Nikt po\u00a0drodze nie zatrzyma\u0142 si\u0119, \u017ceby na\u00a0spokojnie zapyta\u0107, czy pierwotny plan w\u00a0og\u00f3le mia\u0142 sens.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To\u00a0nie by\u0142a g\u0142upota. To\u00a0byli inteligentni, do\u015bwiadczeni mened\u017cerowie, opisani p\u00f3\u017aniej przez Dana Lovallo i\u00a0noblist\u0119 Daniela Kahnemana w\u00a0artykule dla Harvard Business Review. Problem le\u017ca\u0142 gdzie indziej. Le\u017ca\u0142 w\u00a0<strong>architekturze ludzkiego m\u00f3zgu<\/strong>, tej samej architekturze, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a naszym przodkom przetrwa\u0107 na\u00a0sawannie, a\u00a0teraz podejmuje za\u00a0nas decyzje o\u00a0milionowych bud\u017cetach w\u00a0klimatyzowanych salach konferencyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten artyku\u0142 opowiada, dlaczego tak si\u0119 dzieje. Nie w\u00a0teorii, tylko na\u00a0podstawie konkretnych, sprawdzonych bada\u0144 z\u00a0psychologii poznawczej, neuronauki i\u00a0psychologii organizacji. Poka\u017c\u0119, jak dzia\u0142a mechanizm sabotuj\u0105cy decyzje zarz\u0105d\u00f3w, dlaczego najlepsi ludzie w\u00a0firmie potrafi\u0105 pod presj\u0105 my\u015ble\u0107 jak spanikowane dzieci, i\u00a0co\u00a0realnie da\u00a0si\u0119 z\u00a0tym zrobi\u0107, zar\u00f3wno w\u00a0pracy, jak i\u00a0w\u00a0domu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego <a href=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/ksiazki\/mozg-na-promocji\/\" data-type=\"page\" data-id=\"2439\">m\u00f3zg<\/a> w\u00a0og\u00f3le korzysta ze\u00a0skr\u00f3t\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zacznijmy od\u00a0podstaw. W\u00a01974 roku Amos Tversky i\u00a0Daniel Kahneman opublikowali w\u00a0czasopi\u015bmie Science artyku\u0142 &#8220;Judgment under uncertainty: Heuristics and biases&#8221;. To\u00a0by\u0142a praca, kt\u00f3ra na\u00a0zawsze zmieni\u0142a spos\u00f3b, w\u00a0jaki rozumiemy ludzkie podejmowanie decyzji. Pokazali, \u017ce\u00a0ludzie nie licz\u0105 prawdopodobie\u0144stw jak kalkulator. Zamiast tego korzystaj\u0105 z\u00a0heurystyk, czyli mentalnych skr\u00f3t\u00f3w, kt\u00f3re w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci sytuacji dzia\u0142aj\u0105 nie\u017ale i\u00a0s\u0105\u00a0tanie obliczeniowo, ale w\u00a0konkretnych warunkach prowadz\u0105 na\u00a0manowce w\u00a0przewidywalny spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To\u00a0rozr\u00f3\u017cnienie na\u00a0dwa tryby my\u015blenia rozwin\u0119\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej w\u00a0tak zwan\u0105 <strong>Teori\u0119 Dw\u00f3ch System\u00f3w<\/strong>. System 1\u00a0jest szybki, automatyczny i\u00a0intuicyjny. System 2\u00a0jest wolny, wysi\u0142kowy i\u00a0analityczny. Warto sprostowa\u0107 powszechne uproszczenie: to\u00a0nie Tversky i\u00a0Kahneman ukuli terminy &#8220;System 1&#8221; i\u00a0&#8220;System 2&#8221;. Zrobi\u0142 to\u00a0psycholog Keith Stanovich w\u00a01999 roku, a\u00a0Kahneman spopularyzowa\u0142 t\u0119\u00a0terminologi\u0119 dopiero w\u00a0swoim bestsellerze &#8220;Pu\u0142apki my\u015blenia&#8221; z\u00a02011 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlaczego m\u00f3zg w\u00a0og\u00f3le inwestuje w\u00a0kosztowny System 2, skoro System 1\u00a0wystarcza w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w? Odpowied\u017a jest brutalnie prosta: energia. Ludzki m\u00f3zg stanowi oko\u0142o 2\u00a0procent masy cia\u0142a, a\u00a0poch\u0142ania blisko 20\u00a0procent ca\u0142kowitego bud\u017cetu metabolicznego organizmu, jak pokazali Marcus Raichle i\u00a0Debra Gusnard w\u00a0swoich badaniach nad spoczynkow\u0105 aktywno\u015bci\u0105 m\u00f3zgu. Ewolucja nie premiuje dok\u0142adno\u015bci za\u00a0wszelk\u0105 cen\u0119. Premiuje prze\u017cycie przy jak najni\u017cszym koszcie energetycznym. Skr\u00f3t my\u015blowy, kt\u00f3ry dzia\u0142a w\u00a095\u00a0procentach przypadk\u00f3w i\u00a0kosztuje u\u0142amek energii pe\u0142nej analizy, to\u00a0z\u00a0punktu widzenia doboru naturalnego \u015bwietny interes.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Heurystyki maj\u0105 rodow\u00f3d znacznie starszy ni\u017c ludzko\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najciekawszy dow\u00f3d na\u00a0to, \u017ce\u00a0<strong>cz\u0119\u015b\u0107 heurystyk jest wbudowana w\u00a0m\u00f3zg,<\/strong> a\u00a0nie wyuczona kulturowo, pochodzi z\u00a0bada\u0144 nad zwierz\u0119tami. Keith Chen, Venkat Lakshminarayanan i\u00a0Laurie Santos nauczyli w\u00a02006 roku kapucynki pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 prost\u0105 &#8220;walut\u0105&#8221; wymienialn\u0105 na\u00a0jedzenie. Ma\u0142py, kt\u00f3re nigdy nie mia\u0142y kontaktu z\u00a0ludzk\u0105 gospodark\u0105 ani nie mog\u0142y si\u0119 niczego &#8220;nauczy\u0107&#8221; od\u00a0innych osobnik\u00f3w w\u00a0tej materii, systematycznie unika\u0142y transakcji przedstawionej jako strata, nawet gdy matematycznie wynik by\u0142 identyczny jak w\u00a0wersji przedstawionej jako zysk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innymi s\u0142owy: <strong>awersja do\u00a0straty<\/strong>, jeden z\u00a0filar\u00f3w ekonomii behawioralnej, nie jest wynalazkiem wsp\u00f3\u0142czesnego konsumenta. To\u00a0mechanizm, kt\u00f3ry dzielimy z\u00a0naczelnymi sprzed milion\u00f3w lat ewolucji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u00a0to\u00a0bezpo\u015brednie znaczenie biznesowe. Tw\u00f3j dzia\u0142 sprzeda\u017cy, tw\u00f3j zesp\u00f3\u0142 inwestycyjny, tw\u00f3j w\u0142asny m\u00f3zg negocjuj\u0105cy kontrakt, wszyscy oni nosz\u0105 w\u00a0sobie dok\u0142adnie ten sam odziedziczony mechanizm. Strach przed strat\u0105 b\u0119dzie zawsze silniejszy ni\u017c nadzieja na\u00a0r\u00f3wnowa\u017cny zysk, niezale\u017cnie od\u00a0tego, ile szkole\u0144 z\u00a0finans\u00f3w behawioralnych przejdzie tw\u00f3j zesp\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest jeszcze jeden ewolucyjny mechanizm wart poznania, zanim przejdziemy do\u00a0neurobiologii stresu. Antropolog Randolph Nesse nazwa\u0142 go\u00a0w\u00a02001 roku &#8220;<strong>zasad\u0105 czujki dymu<\/strong>&#8221; (smoke detector principle). Tania, nadwra\u017cliwa czujka, kt\u00f3ra czasem fa\u0142szywie alarmuje przy przypalonym to\u015bcie, jest ewolucyjnie ta\u0144sza ni\u017c droga, precyzyjna czujka, kt\u00f3ra czasem nie zareaguje na\u00a0prawdziwy po\u017car. Nasz m\u00f3zg dzia\u0142a dok\u0142adnie tak samo w\u00a0ocenie ryzyka. <strong>Wolimy sto razy przereagowa\u0107 na\u00a0nieszkodliwy sygna\u0142 ni\u017c raz przeoczy\u0107 realne zagro\u017cenie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To\u00a0wyja\u015bnia, dlaczego zarz\u0105dy tak ch\u0119tnie akceptuj\u0105 n<strong>admiernie zachowawcze prognozy ryzyka<\/strong>, a\u00a0jednocze\u015bnie potrafi\u0105 zignorowa\u0107 realne sygna\u0142y ostrzegawcze, je\u015bli te\u00a0nie pasuj\u0105 do\u00a0znanego, &#8220;oswojonego&#8221; wzorca zagro\u017cenia. Czujka dymu w\u00a0twojej g\u0142owie nie zosta\u0142a zaprojektowana do\u00a0wykrywania nowych, nieznanych typ\u00f3w ryzyka. Zosta\u0142a zaprojektowana do\u00a0wykrywania zagro\u017ce\u0144, kt\u00f3re zabija\u0142y twoich przodk\u00f3w dziesi\u0105tki tysi\u0119cy lat temu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"506\" src=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze.jpg\" alt=\"b\u0142\u0119dy poznawcze\" class=\"wp-image-3012\" srcset=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze.jpg 900w, https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze-768x432.webp 768w, https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze-285x160.webp 285w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Neurobiologia pod presj\u0105: dlaczego tw\u00f3j najlepszy pracownik my\u015bli gorzej w\u00a0kryzysie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To\u00a0jest sedno tego artyku\u0142u. Bo\u00a0sama wiedza, \u017ce\u00a0heurystyki istniej\u0105, niewiele zmienia. Kluczowe pytanie brzmi: co\u00a0konkretnie dzieje si\u0119 w\u00a0m\u00f3zgu do\u015bwiadczonego, kompetentnego lidera, gdy nagle zaczyna podejmowa\u0107 decyzje gorsze ni\u017c sta\u017cysta po\u00a0pierwszym tygodniu pracy?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kora przedczo\u0142owa idzie offline<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amy Arnsten, neurobiolo\u017cka z\u00a0Uniwersytetu Yale, opisa\u0142a ten mechanizm precyzyjnie w\u00a0prze\u0142omowym przegl\u0105dzie z\u00a02009 roku opublikowanym w\u00a0Nature Reviews Neuroscience. Kora przedczo\u0142owa odpowiada za\u00a0funkcje, kt\u00f3re w\u00a0biznesie nazwaliby\u015bmy strategicznym my\u015bleniem: planowanie, hamowanie impuls\u00f3w, trzymanie wielu zmiennych &#8220;w\u00a0g\u0142owie&#8221; jednocze\u015bnie, ocen\u0119 d\u0142ugoterminowych konsekwencji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten obszar m\u00f3zgu jest wyj\u0105tkowo wra\u017cliwy na\u00a0swoje chemiczne otoczenie. Gdy czujemy si\u0119 spokojni i\u00a0mamy poczucie kontroli, umiarkowane poziomy noradrenaliny i\u00a0dopaminy optymalizuj\u0105 prac\u0119 kory przedczo\u0142owej. Ale gdy pojawia si\u0119 nawet \u0142agodny, niekontrolowany stres, poziom tych neuroprzeka\u017anik\u00f3w gwa\u0142townie ro\u015bnie i\u00a0dos\u0142ownie wy\u0142\u0105cza kor\u0119 przedczo\u0142ow\u0105 z\u00a0gry, jednocze\u015bnie wzmacniaj\u0105c bardziej prymitywne reakcje emocjonalne i\u00a0nawykowe sterowane przez cia\u0142o migda\u0142owate i\u00a0pr\u0105\u017ckowie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zesp\u00f3\u0142 Arnsten ujmuje to\u00a0bez ogr\u00f3dek. Gdy czujemy si\u0119 zestresowani i\u00a0pozbawieni kontroli, wysokie poziomy noradrenaliny i\u00a0dopaminy szybko os\u0142abiaj\u0105 kor\u0119 przedczo\u0142ow\u0105, jednocze\u015bnie wzmacniaj\u0105c bardziej pierwotne reakcje emocjonalne sterowane przez cia\u0142o migda\u0142owate. To\u00a0nie jest metafora. To\u00a0udokumentowany, powtarzalny mechanizm neurochemiczny, potwierdzony zar\u00f3wno u\u00a0zwierz\u0105t, jak i\u00a0u\u00a0ludzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praktyczna konsekwencja jest taka. Tw\u00f3j najlepszy dyrektor finansowy, ten sam, kt\u00f3ry na\u00a0spokojnie potrafi roz\u0142o\u017cy\u0107 na\u00a0czynniki pierwsze najbardziej skomplikowany model finansowy, w\u00a0sytuacji ostrego stresu (kryzys p\u0142ynno\u015bci, agresywny klient, publiczna krytyka na\u00a0sali zarz\u0105du) dos\u0142ownie <strong>traci dost\u0119p do\u00a0swojej najlepszej wersji poznawczej<\/strong>. Nie dlatego, \u017ce\u00a0jest s\u0142aby. Dlatego, \u017ce\u00a0tak dzia\u0142a ludzki m\u00f3zg pod presj\u0105, u\u00a0ka\u017cdego cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zapomnij o\u00a0&#8220;wyczerpaniu si\u0142y woli&#8221;<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0tym miejscu trzeba zrobi\u0107 uczciw\u0105 dygresj\u0119. Przez dwie dekady popularna psychologia biznesu ch\u0119tnie powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na\u00a0koncepcj\u0119 &#8220;ego depletion&#8221;, czyli wyczerpania si\u0142y woli jako ograniczonego zasobu, wprowadzon\u0105 przez Roya Baumeistera w\u00a01998 roku. Teoria by\u0142a intuicyjna: samokontrola dzia\u0142a jak mi\u0119sie\u0144, m\u0119czy si\u0119 po\u00a0u\u017cyciu, dlatego pod koniec dnia podejmujemy gorsze decyzje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem w\u00a0tym, \u017ce\u00a0ta\u00a0konkretna teoria nie przetrwa\u0142a rygorystycznej pr\u00f3by replikacji. W\u00a02016 roku zesp\u00f3\u0142 pod kierownictwem Martina Haggera przeprowadzi\u0142 wieloo\u015brodkow\u0105, wcze\u015bniej zarejestrowan\u0105 replikacj\u0119 efektu ego depletion na\u00a0pr\u00f3bie ponad 2100 os\u00f3b w\u00a023\u00a0laboratoriach na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie, opublikowan\u0105 w\u00a0Perspectives on\u00a0Psychological Science. Efekt si\u0119 nie potwierdzi\u0142. Niezale\u017cna metaanaliza Cartera, Koflera, Forstera i\u00a0McCullougha z\u00a02015 roku dosz\u0142a do\u00a0podobnego wniosku: samokontrola nie wydaje si\u0119 opiera\u0107 na\u00a0jednym, ograniczonym zasobie w\u00a0taki spos\u00f3b, jak sugerowa\u0142a oryginalna teoria.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlaczego o\u00a0tym pisz\u0119? Bo\u00a0rzetelny artyku\u0142 popularnonaukowy nie mo\u017ce powiela\u0107 wygodnej, ale os\u0142abionej naukowo narracji tylko dlatego, \u017ce\u00a0dobrze si\u0119 o\u00a0niej opowiada w\u00a0prezentacjach dla zarz\u0105du. Prawdziwym, solidnie potwierdzonym wyja\u015bnieniem &#8220;zm\u0119czenia decyzyjnego&#8221; nie jest wyczerpuj\u0105cy si\u0119 zbiornik si\u0142y woli, tylko w\u0142a\u015bnie opisany wy\u017cej mechanizm neurochemiczny: przewlek\u0142y stres i\u00a0brak snu realnie i\u00a0mierzalnie os\u0142abiaj\u0105 prac\u0119 kory przedczo\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sen jako czynnik decyzyjny, nie luksus<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Van Dongen, Maislin, Mullington i\u00a0Dinges opublikowali w\u00a02003 roku w\u00a0czasopi\u015bmie Sleep badanie, kt\u00f3re powinno wisie\u0107 w\u00a0gabinecie ka\u017cdego dyrektora zarz\u0105dzaj\u0105cego. Pokazali, \u017ce\u00a0spanie po\u00a0sze\u015b\u0107 godzin na\u00a0dob\u0119 przez dwa tygodnie z\u00a0rz\u0119du prowadzi do\u00a0upo\u015bledzenia funkcji poznawczych por\u00f3wnywalnego z\u00a0pozostawaniem bez snu przez 48\u00a0godzin non stop.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej niepokoj\u0105cy jest inny wynik tego samego badania. Uczestnicy nie zdawali sobie sprawy ze\u00a0skali w\u0142asnego upo\u015bledzenia. Oceniali siebie jako jedynie lekko zm\u0119czonych, podczas gdy ich realna sprawno\u015b\u0107 poznawcza spada\u0142a drastycznie. Innymi s\u0142owy: <strong>niedospany lider podejmuje gorsze decyzje<\/strong> i\u00a0jednocze\u015bnie subiektywnie czuje si\u0119 w\u00a0porz\u0105dku, co\u00a0jest kombinacj\u0105 znacznie gro\u017aniejsz\u0105 ni\u017c \u015bwiadome zm\u0119czenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kora przedczo\u0142owa jest szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwa na\u00a0deprywacj\u0119 snu.<\/strong> Nawet jedna nieprzespana noc mierzalnie zwi\u0119ksza reaktywno\u015b\u0107 cia\u0142a migda\u0142owatego na\u00a0negatywne bod\u017ace i\u00a0os\u0142abia po\u0142\u0105czenia funkcjonalne mi\u0119dzy cia\u0142em migda\u0142owatym a\u00a0przy\u015brodkow\u0105 kor\u0105 przedczo\u0142ow\u0105. W\u00a0praktyce oznacza to\u00a0lidera, kt\u00f3ry reaguje bardziej impulsywnie, bardziej defensywnie i\u00a0mniej strategicznie, dok\u0142adnie w\u00a0tych momentach, w\u00a0kt\u00f3rych organizacja najbardziej potrzebuje jego najlepszej wersji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobny, cho\u0107 mocno dyskutowany w\u00a0\u015brodowisku naukowym wzorzec opisali Shai Danziger, Jonathan Levav i\u00a0Liora Avnaim Pesso w\u00a02011 roku w\u00a0Proceedings of\u00a0the National Academy of\u00a0Sciences, analizuj\u0105c ponad tysi\u0105c decyzji izraelskich s\u0119dzi\u00f3w orzekaj\u0105cych w\u00a0sprawach o\u00a0warunkowe zwolnienie. Odsetek decyzji korzystnych dla wi\u0119\u017ania si\u0119ga\u0142 oko\u0142o 65\u00a0procent tu\u017c po\u00a0przerwie na\u00a0posi\u0142ek, po\u00a0czym stopniowo spada\u0142, czasem niemal do\u00a0zera, w\u00a0miar\u0119 trwania sesji orzeczniczej, \u017ceby po\u00a0kolejnej przerwie znowu wr\u00f3ci\u0107 do\u00a0poziomu 65\u00a0procent. Badanie wywo\u0142a\u0142o krytyk\u0119 metodologiczn\u0105: Keren Weinshall Margel i\u00a0Jonathan Shapard wskazali, \u017ce\u00a0kolejno\u015b\u0107 rozpatrywania spraw (na\u00a0przyk\u0142ad to, \u017ce\u00a0wi\u0119\u017aniowie bez reprezentacji prawnej byli rozpatrywani na\u00a0ko\u0144cu sesji) mog\u0142a cz\u0119\u015bciowo t\u0142umaczy\u0107 wynik. Autorzy oryginalnego badania odpowiedzieli, podtrzymuj\u0105c swoje wnioski po\u00a0dodatkowych analizach kontroluj\u0105cych ten czynnik. Niezale\u017cnie od\u00a0tego, czy dok\u0142adna wielko\u015b\u0107 efektu odpowiada oryginalnej publikacji, og\u00f3lny kierunek pozostaje sp\u00f3jny z\u00a0reszt\u0105 materia\u0142u w\u00a0tym artykule: <strong>nawet wysoko wykwalifikowani, do\u015bwiadczeni decydenci nie s\u0105\u00a0odporni na\u00a0wp\u0142yw w\u0142asnego stanu fizjologicznego na\u00a0jako\u015b\u0107 wydawanych os\u0105d\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sk\u0105d si\u0119 to\u00a0wszystko bierze rozwojowo<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest jeszcze jeden kawa\u0142ek uk\u0142adanki, rzadko poruszany w\u00a0literaturze biznesowej. Francuski neuronaukowiec Olivier Houd\u00e9 pokaza\u0142 w\u00a0serii bada\u0144 neuroobrazowych, \u017ce\u00a0to, co\u00a0dojrzewa wraz z\u00a0wiekiem, to\u00a0wcale nie zanikanie heurystyk. <strong>To\u00a0zdolno\u015b\u0107 ich hamowania<\/strong>. Houd\u00e9 nazywa t\u0119\u00a0zdolno\u015b\u0107 &#8220;<strong>Systemem 3<\/strong>&#8220;: <strong>mechanizmem kontroli poznawczej, kt\u00f3ry potrafi punktowo zablokowa\u0107 szybk\u0105, intuicyjn\u0105 odpowied\u017a System 1, gdy prowadzi ona na\u00a0manowce.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta\u00a0zdolno\u015b\u0107 dojrzewa biologicznie bardzo d\u0142ugo. Funkcje wykonawcze przechodz\u0105 gwa\u0142towny skok rozwojowy mi\u0119dzy 10. a\u00a015. rokiem \u017cycia, stabilizuj\u0105 si\u0119 na\u00a0poziomie zbli\u017conym do\u00a0doros\u0142ego oko\u0142o 18. do\u00a020. roku \u017cycia, a\u00a0pe\u0142ne strukturalne dojrzewanie kory przedczo\u0142owej (mielinizacja) ci\u0105gnie si\u0119 a\u017c\u00a0<strong>do\u00a0oko\u0142o 25. roku \u017cycia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konsekwencja dla biznesu jest otrze\u017awiaj\u0105ca. <strong>Heurystyki nigdy nie znikaj\u0105<\/strong>. Dojrzewa tylko hamulec, kt\u00f3ry potrafi je\u00a0punktowo zablokowa\u0107, a\u00a0ten hamulec jest tym samym mechanizmem neurobiologicznym, kt\u00f3ry stres i\u00a0zm\u0119czenie wy\u0142\u0105czaj\u0105 w\u00a0doros\u0142ym m\u00f3zgu. Dlatego zestresowany, niewyspany pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletni wiceprezes potrafi w\u00a0kluczowym momencie podejmowa\u0107 decyzje jako\u015bciowo bardzo zbli\u017cone do\u00a0impulsywnych wybor\u00f3w nastolatka. Nie dlatego, \u017ce\u00a0jest niedojrza\u0142y. Dlatego, \u017ce\u00a0dok\u0142adnie ten sam neuronalny hamulec, kt\u00f3ry dojrzewa\u0142 u\u00a0niego przez dekady, w\u0142a\u015bnie przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107 z\u00a0powodu kortyzolu i\u00a0braku snu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1440\" src=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/Slowo-2-edited-scaled.jpg\" alt=\"b\u0142\u0119dy poznawcze\" class=\"wp-image-2610\" srcset=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/Slowo-2-edited-scaled.jpg 2560w, https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/Slowo-2-edited-scaled-768x432.webp 768w, https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/Slowo-2-edited-scaled-1440x810.webp 1440w, https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/Slowo-2-edited-scaled-1536x864.webp 1536w, https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/Slowo-2-edited-scaled-2048x1152.webp 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Katalog usterek: najgro\u017aniejsze b\u0142\u0119dy poznawcze w\u00a0\u015bwiecie biznesu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poni\u017cej dziewi\u0119\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w poznawczych o\u00a0najlepiej udokumentowanym wp\u0142ywie na\u00a0decyzje biznesowe. Ka\u017cdy ma\u00a0nazwisko, dat\u0119 i, tam gdzie to\u00a0mo\u017cliwe, realny przyk\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nadmierny optymizm i\u00a0b\u0142\u0105d planowania<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan Lovallo i\u00a0Daniel Kahneman opisali w\u00a0artykule &#8220;Delusions of\u00a0Success&#8221; (Harvard Business Review, 2003) mechanizm, przez kt\u00f3ry <strong>mened\u017cerowie systematycznie zani\u017caj\u0105 koszty, czas trwania i\u00a0ryzyko w\u0142asnych projekt\u00f3w,<\/strong> jednocze\u015bnie zawy\u017caj\u0105c szacowane korzy\u015bci. Robi\u0105 to, bo\u00a0ludzki m\u00f3zg domy\u015blnie ocenia w\u0142asne plany &#8220;od\u00a0wewn\u0105trz&#8221; (inside view), skupiaj\u0105c si\u0119 na\u00a0tym, co\u00a0ma\u00a0p\u00f3j\u015b\u0107 dobrze, zamiast spojrze\u0107 na\u00a0statystyki podobnych projekt\u00f3w zrealizowanych przez inne firmy (outside view).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wspomniana ju\u017c katastrofa Oxford Health Plans to\u00a0jeden z\u00a0przyk\u0142ad\u00f3w u\u017cytych w\u00a0tym artykule. Innym jest europejski program my\u015bliwca Eurofighter, kt\u00f3rego bud\u017cet i\u00a0harmonogram od\u00a0samego pocz\u0105tku by\u0142y, jak pokazali autorzy, systematycznie nadmiernie optymistyczne. P\u00f3\u017aniejsze badania Benta Flyvbjerga nad megaprojektami infrastrukturalnymi potwierdzi\u0142y skal\u0119 zjawiska: <strong>\u015brednie przekroczenie koszt\u00f3w si\u0119ga kilkudziesi\u0119ciu procent w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0typu inwestycji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lekarstwo, kt\u00f3re proponuj\u0105 sami Lovallo i\u00a0Kahneman, jest proste do\u00a0opisania i\u00a0trudne do\u00a0wdro\u017cenia: systematyczne stosowanie spojrzenia z\u00a0zewn\u0105trz, czyli por\u00f3wnywanie w\u0142asnego projektu z\u00a0baz\u0105 danych podobnych, ju\u017c zrealizowanych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, zamiast budowania prognozy wy\u0142\u0105cznie na\u00a0podstawie wewn\u0119trznych za\u0142o\u017ce\u0144 zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u0142\u0105d utopionych koszt\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hal Arkes i\u00a0Catherine Blumer opisali w\u00a01985 roku w\u00a0Organizational Behavior and Human Decision Processes zjawisko, kt\u00f3re w\u00a0praktyce biznesowej ma\u00a0osobn\u0105, ludow\u0105 nazw\u0119: <strong>syndrom Concorde&#8217;a. <\/strong>Nazwa pochodzi od\u00a0nad\u017awi\u0119kowego samolotu pasa\u017cerskiego, kt\u00f3rego rozw\u00f3j kontynuowano d\u0142ugo po\u00a0tym, jak sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce\u00a0projekt nigdy nie b\u0119dzie ekonomicznie uzasadniony, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce\u00a0zainwestowano w\u00a0niego ju\u017c tak wiele.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mechanizm jest prosty: raz zainwestowane pieni\u0105dze, czas czy wysi\u0142ek staj\u0105 si\u0119 psychologicznym kotwicowiskiem, kt\u00f3re utrudnia racjonalne porzucenie ton\u0105cego projektu, mimo \u017ce\u00a0z\u00a0punktu widzenia klasycznej ekonomii koszty poniesione w\u00a0przesz\u0142o\u015bci nie powinny mie\u0107 \u017cadnego wp\u0142ywu na\u00a0decyzje o\u00a0przysz\u0142o\u015bci. Arkes i\u00a0Blumer pokazali, \u017ce\u00a0motywacj\u0105 stoj\u0105c\u0105 za\u00a0tym zniekszta\u0142ceniem jest g\u0142\u00f3wnie ch\u0119\u0107 unikni\u0119cia poczucia marnotrawstwa, wpojona wielu z\u00a0nas jeszcze w\u00a0dzieci\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0praktyce organizacyjnej ten b\u0142\u0105d wida\u0107 najwyra\u017aniej w\u00a0projektach IT, fuzjach i\u00a0przej\u0119ciach oraz w\u00a0relacjach z\u00a0d\u0142ugoletnimi, ale coraz mniej rentownymi klientami czy dostawcami.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Efekt aureoli<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edward Thorndike opisa\u0142 to\u00a0zjawisko ju\u017c w\u00a01920 roku w\u00a0Journal of\u00a0Applied Psychology, analizuj\u0105c oceny wystawiane oficerom armii ameryka\u0144skiej. Odkry\u0142, \u017ce\u00a0oceny poszczeg\u00f3lnych, niezale\u017cnych cech (fizyczna postawa, inteligencja, przyw\u00f3dztwo, charakter) by\u0142y ze\u00a0sob\u0105 skorelowane znacznie silniej, ni\u017c wynika\u0142oby to\u00a0z\u00a0rzeczywistej niezale\u017cno\u015bci tych cech. Jedno og\u00f3lne, ca\u0142o\u015bciowe wra\u017cenie &#8220;zabarwia\u0142o&#8221; ocen\u0119 wszystkich pozosta\u0142ych, niepowi\u0105zanych aspekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Philip Rosenzweig po\u015bwi\u0119ci\u0142 temu zjawisku ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, &#8220;The Halo Effect: and the Eight Other Business Delusions That Deceive Managers&#8221; z\u00a02007 roku. Jego teza jest wyj\u0105tkowo niewygodna dla ca\u0142ej bran\u017cy literatury biznesowej. Gdy firma odnosi finansowy sukces, obserwatorzy retrospektywnie zaczynaj\u0105 ocenia\u0107 jej strategi\u0119 jako &#8220;przemy\u015blan\u0105&#8221;, kultur\u0119 jako &#8220;siln\u0105&#8221;, a\u00a0przyw\u00f3dztwo jako &#8220;wizjonerskie&#8221;. Gdy ta\u00a0sama firma zalicza pora\u017ck\u0119, dok\u0142adnie te\u00a0same decyzje nagle staj\u0105 si\u0119 &#8220;chaotyczne&#8221;, &#8220;arogancie&#8221; i\u00a0&#8220;kr\u00f3tkowzroczne&#8221;, mimo \u017ce\u00a0same decyzje si\u0119 nie zmieni\u0142y. Zmieni\u0142 si\u0119 tylko wynik finansowy, a\u00a0halo przemalowa\u0142o ca\u0142\u0105 narracj\u0119 wstecz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To\u00a0ma\u00a0bezpo\u015brednie znaczenie tak\u017ce dla popularnych opowie\u015bci biznesowych, kt\u00f3rymi karmimy si\u0119 na\u00a0konferencjach i\u00a0w\u00a0podr\u0119cznikach zarz\u0105dzania. Dobrym przyk\u0142adem uczciwo\u015bci wymagaj\u0105cej tego rozr\u00f3\u017cnienia jest historia Kodaka. Popularna wersja m\u00f3wi, \u017ce\u00a0firma &#8220;ukry\u0142a&#8221; wynalazek cyfrowego aparatu, kt\u00f3ry stworzy\u0142 jej in\u017cynier Steven Sasson ju\u017c w\u00a01975 roku, z\u00a0czystej kr\u00f3tkowzroczno\u015bci. Rzeczywisto\u015b\u0107, jak pokazuj\u0105 dziennikarskie analizy tej sprawy, by\u0142a bardziej z\u0142o\u017cona. Kodak opatentowa\u0142 technologi\u0119, dalej j\u0105\u00a0rozwija\u0142 i\u00a0faktycznie wprowadzi\u0142 na\u00a0rynek w\u0142asne aparaty cyfrowe, tylko wolniej i\u00a0mniej zdecydowanie ni\u017c konkurencja, chroni\u0105c przy tym rentowny biznes filmowy tak d\u0142ugo, jak si\u0119 da\u0142o. Firma ostatecznie og\u0142osi\u0142a upad\u0142o\u015b\u0107 w\u00a02012 roku, ale win\u0105 by\u0142 raczej wzorzec powolnego, zachowawczego decydowania rozci\u0105gni\u0119ty na\u00a0dwie dekady ni\u017c jeden dramatyczny akt ukrycia wynalazku w\u00a0szufladzie. Nawet nasze ulubione biznesowe anegdoty bywaj\u0105 ofiar\u0105 tego samego efektu aureoli, o\u00a0kt\u00f3rym w\u0142a\u015bnie czytasz.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">My\u015blenie grupowe<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Irving Janis, psycholog z\u00a0Yale, wprowadzi\u0142 termin groupthink w\u00a0klasycznej pracy &#8220;Victims of\u00a0Groupthink&#8221; z\u00a01972 roku (poprawione wydanie ukaza\u0142o si\u0119 w\u00a01982 roku pod tytu\u0142em &#8220;Groupthink: Psychological Studies of\u00a0Policy Decisions and Fiascoes&#8221;). Analizowa\u0142 decyzje polityczne, mi\u0119dzy innymi nieudan\u0105 inwazj\u0119 w\u00a0Zatoce \u015awi\u0144 czy eskalacj\u0119 wojny w\u00a0Wietnamie, szukaj\u0105c wsp\u00f3lnego mianownika katastrofalnych decyzji podejmowanych przez grupy z\u0142o\u017cone z\u00a0bardzo inteligentnych ludzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znalaz\u0142 osiem powtarzaj\u0105cych si\u0119 symptom\u00f3w: iluzj\u0119 niezwyci\u0119\u017cono\u015bci grupy, zbiorow\u0105 racjonalizacj\u0119 niewygodnych sygna\u0142\u00f3w ostrzegawczych, niepodwa\u017calne przekonanie o\u00a0moralnej s\u0142uszno\u015bci w\u0142asnych decyzji, stereotypizowanie przeciwnik\u00f3w czy konkurencji, bezpo\u015bredni\u0105 presj\u0119 wywieran\u0105 na\u00a0osoby wyra\u017caj\u0105ce w\u0105tpliwo\u015bci, samocenzur\u0119 cz\u0142onk\u00f3w grupy, z\u0142udzenie jednomy\u015blno\u015bci oraz obecno\u015b\u0107 tak zwanych stra\u017cnik\u00f3w umys\u0142u (mindguards), czyli os\u00f3b, kt\u00f3re aktywnie blokuj\u0105 dop\u0142yw niewygodnych informacji do\u00a0reszty grupy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zjawisko to\u00a0bezpo\u015brednio dotyczy zarz\u0105d\u00f3w, komitet\u00f3w inwestycyjnych i\u00a0zespo\u0142\u00f3w projektowych o\u00a0wysokiej sp\u00f3jno\u015bci wewn\u0119trznej. Im\u00a0bardziej zgrany, lojalny i\u00a0jednorodny jest zesp\u00f3\u0142, tym wi\u0119ksze ryzyko, \u017ce\u00a0presja na\u00a0zgodno\u015b\u0107 zdusi krytyczne my\u015blenie dok\u0142adnie w\u00a0momencie, w\u00a0kt\u00f3rym jest ono najbardziej potrzebne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u0142\u0105d konfirmacji<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peter Wason opisa\u0142 w\u00a0klasycznym eksperymencie z\u00a01960 roku z\u00a0u\u017cyciem zadania selekcji kart, jak systematycznie ludzie szukaj\u0105 informacji potwierdzaj\u0105cych w\u0142asne hipotezy, zamiast aktywnie szuka\u0107 dowod\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby je\u00a0obali\u0107. Raymond Nickerson w\u00a0obszernym przegl\u0105dzie z\u00a01998 roku w\u00a0Review of\u00a0General Psychology nazwa\u0142 ten mechanizm &#8220;wszechobecnym zjawiskiem w\u00a0wielu przebraniach&#8221;, pokazuj\u0105c jego wp\u0142yw na\u00a0medycyn\u0119, prawo, nauk\u0119 i\u00a0w\u0142a\u015bnie zarz\u0105dzanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0biznesie b\u0142\u0105d konfirmacji objawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej jako selektywne czytanie danych rynkowych po\u00a0podj\u0119ciu decyzji inwestycyjnej, ignorowanie sygna\u0142\u00f3w od\u00a0klient\u00f3w niepasuj\u0105cych do\u00a0przyj\u0119tej strategii produktowej oraz otaczanie si\u0119 doradcami, kt\u00f3rzy potwierdzaj\u0105, a\u00a0nie kwestionuj\u0105, opini\u0119 decydenta.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Efekt zakotwiczenia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0tym samym prze\u0142omowym artykule z\u00a01974 roku Tversky i\u00a0Kahneman opisali eksperyment z\u00a0&#8220;ko\u0142em fortuny&#8221;. Uczestnicy losowali (pozornie przypadkow\u0105) liczb\u0119 od\u00a00\u00a0do\u00a0100, po\u00a0czym proszono ich o\u00a0oszacowanie, jaki procent kraj\u00f3w afryka\u0144skich nale\u017cy do\u00a0ONZ. Osoby, kt\u00f3rym wypad\u0142a wysoka liczba na\u00a0kole, podawa\u0142y systematycznie wy\u017csze szacunki ni\u017c osoby, kt\u00f3rym wypad\u0142a liczba niska, mimo \u017ce\u00a0liczba na\u00a0kole nie mia\u0142a \u017cadnego zwi\u0105zku merytorycznego z\u00a0pytaniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0negocjacjach biznesowych mechanizm ten dzia\u0142a identycznie: pierwsza podana liczba, nawet je\u015bli jest ca\u0142kowicie arbitralna, &#8220;kotwiczy&#8221; ca\u0142y dalszy przebieg rozmowy o\u00a0cenie czy warunkach kontraktu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Asymetria aktor-obserwator<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bertram Malle w\u00a0metaanalizie z\u00a02006 roku (Psychological Bulletin) obejmuj\u0105cej 173 badania potwierdzi\u0142 klasyczne zjawisko: mamy tendencj\u0119 do\u00a0t\u0142umaczenia w\u0142asnych b\u0142\u0119d\u00f3w okoliczno\u015bciami zewn\u0119trznymi (&#8220;sp\u00f3\u017ani\u0142em si\u0119, bo\u00a0korki&#8221;), a\u00a0b\u0142\u0119d\u00f3w innych ludzi ich cechami charakteru (&#8220;on\u00a0si\u0119 sp\u00f3\u017ania, bo\u00a0jest niezorganizowany&#8221;).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0kulturze organizacyjnej ten mechanizm nap\u0119dza toksyczn\u0105 kultur\u0119 obwiniania. Mened\u017cer, kt\u00f3ry nie dowi\u00f3z\u0142 wyniku, widzi przyczyny w\u00a0rynku, bud\u017cecie i\u00a0zasobach. Ten sam mened\u017cer, oceniaj\u0105c niepowodzenie podw\u0142adnego, znacznie ch\u0119tniej si\u0119ga po\u00a0wyja\u015bnienia dotycz\u0105ce kompetencji czy zaanga\u017cowania tej osoby.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Model tre\u015bci stereotypu: ciep\u0142o i\u00a0kompetencja<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Susan Fiske, Amy Cuddy, Peter Glick i\u00a0Jun Xu\u00a0zaproponowali w\u00a02002 roku Model Tre\u015bci Stereotypu, pokazuj\u0105c, \u017ce\u00a0pierwsze wra\u017cenie o\u00a0innej osobie formuje si\u0119 wzd\u0142u\u017c dw\u00f3ch niezale\u017cnych osi: ciep\u0142a (czy ta\u00a0osoba ma\u00a0wobec mnie dobre intencje) oraz kompetencji (czy ta\u00a0osoba potrafi te\u00a0intencje zrealizowa\u0107). Te\u00a0dwa wymiary cz\u0119sto pozostaj\u0105 w\u00a0konflikcie: osoby postrzegane jako bardzo kompetentne bywaj\u0105 jednocze\u015bnie postrzegane jako mniej ciep\u0142e, i\u00a0odwrotnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0praktyce rekrutacyjnej i\u00a0w\u00a0ocenach okresowych ten model t\u0142umaczy, dlaczego kompetentni, ale ma\u0142o &#8220;ciepli&#8221; kandydaci bywaj\u0105 nieproporcjonalnie cz\u0119\u015bciej pomijani przy awansach na\u00a0stanowiska wymagaj\u0105ce wsp\u00f3\u0142pracy zespo\u0142owej, nawet gdy ich twarde kompetencje s\u0105\u00a0bezdyskusyjne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1494\" height=\"841\" src=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/modern-workspace-technology-interior-design-concept-edited.webp\" alt=\"perswazja\" class=\"wp-image-2156\" srcset=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/modern-workspace-technology-interior-design-concept-edited.webp 1494w, https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/modern-workspace-technology-interior-design-concept-edited-768x432.webp 768w, https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/modern-workspace-technology-interior-design-concept-edited-1440x811.webp 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 1494px) 100vw, 1494px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Efekt Pigmaliona<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Robert Rosenthal i\u00a0Lenore Jacobson pokazali w\u00a0klasycznym eksperymencie z\u00a01968 roku, \u017ce\u00a0oczekiwania nauczycieli wobec uczni\u00f3w staj\u0105 si\u0119 samospe\u0142niaj\u0105c\u0105 si\u0119 przepowiedni\u0105: uczniowie, o\u00a0kt\u00f3rych nauczyciele (b\u0142\u0119dnie poinformowani przez badaczy) s\u0105dzili, \u017ce\u00a0maj\u0105 wysoki potencja\u0142, realnie osi\u0105gali lepsze wyniki, mimo \u017ce\u00a0r\u00f3\u017cnica na\u00a0starcie by\u0142a wy\u0142\u0105cznie w\u00a0g\u0142owie nauczyciela. P\u00f3\u017aniejsze badania (mi\u0119dzy innymi przegl\u0105d Lee Jussima i\u00a0Kenta Harbera z\u00a02005 roku) doprecyzowa\u0142y skal\u0119 tego zjawiska, pokazuj\u0105c, \u017ce\u00a0efekt jest realny, cho\u0107 zwykle skromniejszy ni\u017c w\u00a0pierwotnym, dzi\u015b ju\u017c cz\u0119\u015bciowo zrewidowanym eksperymencie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0organizacjach ten mechanizm oznacza, \u017ce\u00a0to, jak lider m\u00f3wi o\u00a0potencjale konkretnego pracownika, cho\u0107by tylko w\u00a0rozmowach kuluarowych, realnie wp\u0142ywa na\u00a0to, ile uwagi, zasob\u00f3w i\u00a0szans rozwojowych ten pracownik faktycznie otrzyma, co\u00a0z\u00a0kolei kszta\u0142tuje jego rzeczywiste wyniki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u0142\u0105d potwierdzenia przy stole rekrutacyjnym<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jason Dana, Robyn Dawes i\u00a0Nathanael Peterson przeanalizowali w\u00a02013 roku w\u00a0Judgment and Decision Making zjawisko, kt\u00f3re nazwali wiar\u0105 w\u00a0nieustrukturyzowan\u0105 rozmow\u0119 kwalifikacyjn\u0105. Mened\u017cerowie uwielbiaj\u0105 swobodne rozmowy rekrutacyjne i\u00a0g\u0142\u0119boko wierz\u0105 we\u00a0w\u0142asn\u0105 zdolno\u015b\u0107 wyczucia w\u0142a\u015bciwego kandydata ju\u017c w\u00a0pierwszych minutach spotkania, mimo \u017ce\u00a0dowody naukowe konsekwentnie pokazuj\u0105 wyj\u0105tkowo s\u0142ab\u0105 warto\u015b\u0107 predykcyjn\u0105 takich rozm\u00f3w wzgl\u0119dem faktycznej, p\u00f3\u017aniejszej efektywno\u015bci pracownika. Paradoksalnie, im\u00a0swobodniejsza rozmowa, tym \u0142atwiej rekruterowi po\u00a0prostu potwierdzi\u0107 pierwsze wra\u017cenie (opisany wy\u017cej efekt aureoli), zamiast go\u00a0realnie zweryfikowa\u0107 obiektywnymi kryteriami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osobny, cz\u0119sto \u017ale rozumiany w\u0105tek to\u00a0Test Utajonych Skojarze\u0144 (IAT), opracowany w\u00a01998 roku przez Anthony&#8217;ego Greenwalda, Debbie McGhee i\u00a0Jordana Schwartza, a\u00a0szeroko wykorzystywany w\u00a0firmowych szkoleniach z\u00a0nieu\u015bwiadomionych uprzedze\u0144. Du\u017ce metaanalizy, mi\u0119dzy innymi Fredericka Oswalda i\u00a0wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w (2013) oraz Patricka Forschera i\u00a0wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w (2019, obejmuj\u0105ca 492 badania i\u00a0ponad 87\u00a0tysi\u0119cy uczestnik\u00f3w), pokaza\u0142y, \u017ce\u00a0zwi\u0105zek mi\u0119dzy wynikiem tego testu a\u00a0faktycznym, jawnym zachowaniem dyskryminacyjnym jest w\u00a0najlepszym razie s\u0142aby. Nie oznacza to, \u017ce\u00a0nie\u015bwiadome uprzedzenia nie istniej\u0105. Oznacza to, \u017ce\u00a0pojedynczy wynik testu IAT nie powinien by\u0107 traktowany jako wiarygodny, indywidualny wyrok w\u00a0sprawie konkretnego rekrutera czy mened\u017cera, tylko raczej jako punkt wyj\u015bcia do\u00a0rozmowy o\u00a0strukturze samego procesu decyzyjnego w\u00a0firmie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lekarstwo na\u00a0oba te\u00a0problemy jest zaskakuj\u0105co podobne. Ustrukturyzowany wywiad, z\u00a0g\u00f3ry zdefiniowanymi pytaniami i\u00a0jasn\u0105 skal\u0105 oceny stosowan\u0105 identycznie wobec ka\u017cdego kandydata, konsekwentnie wypada lepiej w\u00a0badaniach nad trafno\u015bci\u0105 predykcyjn\u0105 ni\u017c rozmowa swobodna, niezale\u017cnie od\u00a0tego, jak bardzo do\u015bwiadczony i\u00a0pewny siebie czuje si\u0119 rekruter po\u00a0jej zako\u0144czeniu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Strategie odporno\u015bciowe dla lider\u00f3w i\u00a0organizacji<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce\u00a0cz\u0119\u015b\u0107 tych mechanizm\u00f3w da\u00a0si\u0119 realnie ograniczy\u0107. Z\u0142a wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce\u00a0samo &#8220;bycie \u015bwiadomym b\u0142\u0119d\u00f3w poznawczych&#8221; praktycznie nie dzia\u0142a. Trzeba zmienia\u0107 proces, nie tylko wiedz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Analiza premortem<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gary Klein zaproponowa\u0142 w\u00a0Harvard Business Review w\u00a02007 roku prost\u0105 technik\u0119, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z\u00a0najskuteczniejszych broni przeciwko nadmiernemu optymizmowi i\u00a0my\u015bleniu grupowemu naraz. Zanim projekt wystartuje, zesp\u00f3\u0142 zbiera si\u0119 i\u00a0wyobra\u017ca sobie, \u017ce\u00a0min\u0105\u0142 rok, a\u00a0projekt zako\u0144czy\u0142 si\u0119 katastrofaln\u0105 pora\u017ck\u0105. Zadanie ka\u017cdej osoby brzmi: napisz, dlaczego to\u00a0si\u0119 nie uda\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta\u00a0pozornie kosmetyczna zmiana perspektywy z\u00a0&#8220;czy to\u00a0si\u0119 uda&#8221; na\u00a0&#8220;dlaczego to\u00a0si\u0119 nie uda\u0142o&#8221; ma\u00a0ogromne znaczenie psychologiczne. Legitymizuje wyra\u017canie w\u0105tpliwo\u015bci, kt\u00f3re w\u00a0normalnych warunkach zosta\u0142yby st\u0142umione przez presj\u0119 grupowej zgody opisan\u0105 przez Janisa. Nikt nie musi by\u0107 &#8220;tym, kt\u00f3ry zw\u0105tpi\u0142 w\u00a0projekt&#8221;. Ka\u017cdy po\u00a0prostu wykonuje \u0107wiczenie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Spojrzenie z\u00a0zewn\u0105trz zamiast spojrzenia od\u00a0wewn\u0105trz<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Metoda zaproponowana przez Kahnemana i\u00a0Lovallo bezpo\u015brednio atakuje b\u0142\u0105d planowania. Zamiast pyta\u0107 &#8220;ile czasu i\u00a0pieni\u0119dzy potrzebuje TEN konkretny projekt&#8221;, zesp\u00f3\u0142 pyta &#8220;ile czasu i\u00a0pieni\u0119dzy potrzebowa\u0142y podobne projekty w\u00a0przesz\u0142o\u015bci, w\u00a0tej i\u00a0innych organizacjach&#8221;. Reference class forecasting, rozwini\u0119te p\u00f3\u017aniej przez Benta Flyvbjerga, formalizuje t\u0119\u00a0metod\u0119: buduje si\u0119 baz\u0119 danych por\u00f3wnywalnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 i\u00a0kotwiczy prognoz\u0119 w\u00a0realnych, historycznych rozk\u0142adach, zamiast w\u00a0optymistycznych za\u0142o\u017ceniach zespo\u0142u projektowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Philip Tetlock i\u00a0Dan Gardner poszli o\u00a0krok dalej w\u00a0ksi\u0105\u017cce &#8220;Superprognozowanie&#8221;. Przez lata \u015bledzili wyniki tysi\u0119cy ochotnik\u00f3w prognozuj\u0105cych wydarzenia geopolityczne i\u00a0gospodarcze, wy\u0142aniaj\u0105c w\u0105sk\u0105 grup\u0119 tak zwanych superprognost\u00f3w, kt\u00f3rych trafno\u015b\u0107 systematycznie bi\u0142a profesjonalnych analityk\u00f3w dysponuj\u0105cych niejawnymi danymi wywiadowczymi. Wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 tej grupy nie by\u0142 wyj\u0105tkowy talent, lecz zestaw nawyk\u00f3w: rozk\u0142adanie du\u017cych, niepewnych pyta\u0144 na\u00a0mniejsze, weryfikowalne elementy, regularne aktualizowanie prognoz w\u00a0miar\u0119 nap\u0142ywu nowych danych oraz systematyczne poszukiwanie punkt\u00f3w odniesienia z\u00a0historii podobnych sytuacji, zamiast polegania na\u00a0jednej, wewn\u0119trznie sp\u00f3jnej, ale niesprawdzonej narracji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ustrukturyzowany trening debiasingowy dzia\u0142a, je\u015bli jest dobrze zaprojektowany<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Carey Morewedge wraz z\u00a0zespo\u0142em opublikowa\u0142 w\u00a02015 roku w\u00a0Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences badanie pokazuj\u0105ce, \u017ce\u00a0jednorazowy, ale dobrze zaprojektowany trening w\u00a0formie interaktywnej gry komputerowej (&#8220;Missing: The Pursuit of\u00a0Terry Hughes&#8221;) obni\u017ca\u0142 sk\u0142onno\u015b\u0107 do\u00a0pope\u0142niania klasycznych b\u0142\u0119d\u00f3w poznawczych o\u00a0ponad 30\u00a0procent bezpo\u015brednio po\u00a0treningu, a\u00a0efekt w\u00a0du\u017cej mierze utrzymywa\u0142 si\u0119 jeszcze po\u00a0dw\u00f3ch miesi\u0105cach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To\u00a0wa\u017cna korekta wobec powszechnego sceptycyzmu co\u00a0do\u00a0skuteczno\u015bci szkole\u0144 antybiasowych. Nie ka\u017cdy trening dzia\u0142a, ale dobrze zaprojektowany, anga\u017cuj\u0105cy aktywnie uczestnika w\u00a0rozpoznawanie w\u0142asnych b\u0142\u0119d\u00f3w w\u00a0symulowanych warunkach, wykaza\u0142 realn\u0105, mierzaln\u0105 i\u00a0wzgl\u0119dnie trwa\u0142\u0105 skuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobna zasada dotyczy szkole\u0144 z\u00a0r\u00f3\u017cnorodno\u015bci w\u00a0organizacjach. Metaanaliza Kateriny Bezrukovej i\u00a0wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z\u00a02016 roku (Psychological Bulletin) pokaza\u0142a obraz bardziej z\u0142o\u017cony, ni\u017c sugeruje popularne przekonanie o\u00a0ca\u0142kowitej nieskuteczno\u015bci takich szkole\u0144. Efekty poznawcze (wiedza, \u015bwiadomo\u015b\u0107 mechanizm\u00f3w uprzedze\u0144) okaza\u0142y si\u0119 wzgl\u0119dnie trwa\u0142e. Efekty postawowe i\u00a0behawioralne by\u0142y s\u0142absze i\u00a0szybciej zanika\u0142y, szczeg\u00f3lnie gdy szkolenie by\u0142o jednorazowe i\u00a0odg\u00f3rnie narzucone. Frank Dobbin i\u00a0Alexandra Kalev pokazali w\u00a0tym samym roku, \u017ce\u00a0w\u0142a\u015bnie ten przymusowy, jednorazowy format bywa kontrproduktywny, wywo\u0142uj\u0105c reaktancj\u0119 psychologiczn\u0105 zamiast realnej zmiany postaw.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u015awiadome projektowanie roli adwokata diab\u0142a<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sam Janis, opisuj\u0105c groupthink, zaproponowa\u0142 te\u017c konkretne antidotum: formalne, rotacyjne przypisanie jednej osobie w\u00a0zespole roli krytyka, kt\u00f3rego oficjalnym zadaniem jest kwestionowanie panuj\u0105cego konsensusu. Kluczowe s\u0142owo to\u00a0&#8220;formalne&#8221;. Nieformalny sceptyk w\u00a0zespole szybko zostaje uciszony presj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 opisan\u0105 w\u00a0symptomach groupthink. Rola przypisana strukturalnie, z\u00a0jasnym mandatem, ma\u00a0znacznie wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 przetrwa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zarz\u0105dzanie snem i\u00a0obci\u0105\u017ceniem poznawczym jako decyzja strategiczna, nie kwestia stylu \u017cycia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skoro wiemy, \u017ce\u00a0deprywacja snu mierzalnie os\u0142abia prac\u0119 kory przedczo\u0142owej, a\u00a0osoba niewyspana subiektywnie nie czuje skali w\u0142asnego upo\u015bledzenia, konsekwencja dla organizacji jest jasna: najwa\u017cniejsze decyzje strategiczne nie powinny zapada\u0107 po\u00a0serii kryzysowych, nieprzespanych nocy, niezale\u017cnie od\u00a0tego, jak bardzo presja czasu podpowiada, \u017ce\u00a0&#8220;trzeba dzia\u0142a\u0107 teraz&#8221;. Tam, gdzie to\u00a0mo\u017cliwe, warto \u015bwiadomie odracza\u0107 decyzje wysokiego ryzyka do\u00a0momentu, w\u00a0kt\u00f3rym zesp\u00f3\u0142 decyzyjny jest wypocz\u0119ty, a\u00a0nie tylko zdeterminowany.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Poza sal\u0105 konferencyjn\u0105: te\u00a0same mechanizmy w\u00a0zwi\u0105zkach i\u00a0relacjach<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto na\u00a0koniec zauwa\u017cy\u0107 co\u015b, co\u00a0\u0142atwo przeoczy\u0107, patrz\u0105c na\u00a0te\u00a0mechanizmy wy\u0142\u0105cznie przez pryzmat biznesu. Kora przedczo\u0142owa, kt\u00f3r\u0105 stres wy\u0142\u0105cza w\u00a0sali zarz\u0105du, jest dok\u0142adnie t\u0105\u00a0sam\u0105 kor\u0105 przedczo\u0142ow\u0105, kt\u00f3ra wy\u0142\u0105cza si\u0119 w\u00a0kuchni podczas k\u0142\u00f3tni ma\u0142\u017ce\u0144skiej po\u00a0d\u0142ugim, wyczerpuj\u0105cym dniu w\u00a0pracy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zm\u0119czony, zestresowany rodzic, kt\u00f3ry krzyczy na\u00a0dziecko z\u00a0powodu rozlanego soku, nie robi tego dlatego, \u017ce\u00a0nagle sta\u0142 si\u0119 gorszym cz\u0142owiekiem. Robi to\u00a0z\u00a0tego samego neurochemicznego powodu, dla kt\u00f3rego niewyspany dyrektor podejmuje pochopn\u0105 decyzj\u0119 biznesow\u0105: kora przedczo\u0142owa, odpowiedzialna za\u00a0hamowanie impulsu i\u00a0uwzgl\u0119dnienie szerszego kontekstu, chwilowo przesta\u0142a skutecznie dzia\u0142a\u0107, a\u00a0stery przej\u0119\u0142y szybsze, bardziej prymitywne obwody emocjonalne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta\u00a0sama asymetria aktor obserwator, kt\u00f3r\u0105 opisali\u015bmy przy okazji kultury obwiniania w\u00a0zespo\u0142ach, dzia\u0142a identycznie w\u00a0zwi\u0105zkach. Partner, kt\u00f3ry zapomnia\u0142 o\u00a0wa\u017cnej rozmowie, t\u0142umaczy to\u00a0sobie okoliczno\u015bciami (&#8220;mia\u0142em szalony dzie\u0144&#8221;), podczas gdy ten sam b\u0142\u0105d u\u00a0drugiej osoby \u0142atwo zinterpretowa\u0107 jako dow\u00f3d braku troski czy nieuwagi jako cechy charakteru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praktyczny wniosek jest ten sam w\u00a0obu \u015bwiatach, zawodowym i\u00a0prywatnym: najwa\u017cniejsze rozmowy, najwi\u0119ksze decyzje i\u00a0najtrudniejsze konflikty najlepiej odracza\u0107 na\u00a0moment, w\u00a0kt\u00f3rym obie strony s\u0105\u00a0wypocz\u0119te i\u00a0maj\u0105 cho\u0107 chwil\u0119 dystansu od\u00a0bezpo\u015bredniego stresu, zamiast rozstrzyga\u0107 je\u00a0w\u00a0szczycie zm\u0119czenia, kiedy m\u00f3zg ka\u017cdego z\u00a0uczestnik\u00f3w pracuje w\u00a0trybie najni\u017cszej jako\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najcz\u0119stsze pytania o\u00a0b\u0142\u0119dy poznawcze w\u00a0biznesie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 heurystyka od\u00a0b\u0142\u0119du poznawczego?<\/strong><br>Heurystyka to\u00a0sam mechanizm skr\u00f3tu my\u015blowego, neutralny i\u00a0najcz\u0119\u015bciej u\u017cyteczny. B\u0142\u0105d poznawczy to\u00a0konkretny, przewidywalny kierunek pomy\u0142ki, jaki dana heurystyka generuje w\u00a0okre\u015blonych warunkach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy do\u015bwiadczenie zawodowe chroni przed b\u0142\u0119dami poznawczymi?<\/strong><br>Nie w\u00a0spos\u00f3b automatyczny. Do\u015bwiadczenie poprawia jako\u015b\u0107 intuicji w\u00a0warunkach powtarzalnych i\u00a0przewidywalnych, ale nie eliminuje podatno\u015bci na\u00a0stres, zm\u0119czenie czy presj\u0119 grupy, kt\u00f3re s\u0105\u00a0g\u0142\u00f3wnymi wyzwalaczami wi\u0119kszo\u015bci opisanych tu\u00a0mechanizm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy istnieje jedno szkolenie, kt\u00f3re trwale wyleczy zesp\u00f3\u0142 z\u00a0b\u0142\u0119d\u00f3w poznawczych?<\/strong><br>Nie. Pojedynczy, dobrze zaprojektowany trening potrafi obni\u017cy\u0107 konkretne, w\u0105skie b\u0142\u0119dy w\u00a0kr\u00f3tkim i\u00a0\u015brednim terminie, co\u00a0pokaza\u0142o badanie Morewedge i\u00a0wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Trwa\u0142a zmiana wymaga jednak modyfikacji samego procesu decyzyjnego organizacji, a\u00a0nie tylko jednorazowej edukacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy sztuczna inteligencja rozwi\u0105zuje problem b\u0142\u0119d\u00f3w poznawczych w\u00a0decyzjach biznesowych?<\/strong><br>Cz\u0119\u015bciowo i\u00a0warunkowo. Modele statystyczne nie cierpi\u0105 na\u00a0zm\u0119czenie ani presj\u0119 grupow\u0105, ale s\u0105\u00a0trenowane na\u00a0danych historycznych, kt\u00f3re same mog\u0105 nosi\u0107 \u015blady ludzkich uprzedze\u0144. Pe\u0142ne poleganie na\u00a0automatyzacji bez nadzoru cz\u0119sto przenosi problem w\u00a0inne miejsce, zamiast go\u00a0usuwa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy b\u0142\u0119dy poznawcze da\u00a0si\u0119 ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0107?<\/strong><br>Nie, i\u00a0to\u00a0nie jest realistyczny cel. Skr\u00f3ty my\u015blowe s\u0105\u00a0trwa\u0142ym elementem architektury m\u00f3zgu, ukszta\u0142towanym przez ewolucj\u0119. Realistycznym celem jest zaprojektowanie procesu decyzyjnego, kt\u00f3ry wychwytuje najkosztowniejsze b\u0142\u0119dy, zanim zamieni\u0105 si\u0119 w\u00a0nieodwracaln\u0105 decyzj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co\u00a0zrobi\u0107 z\u00a0t\u0105\u00a0wiedz\u0105 w\u00a0praktyce<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u0142\u0119dy poznawcze nie znikaj\u0105, bo\u00a0pozna\u0142e\u015b ich nazwy. Znikaj\u0105, gdy zmieniasz proces, w\u00a0kt\u00f3rym zapadaj\u0105 decyzje, tak \u017ceby nie polega\u0142 wy\u0142\u0105cznie na\u00a0sile woli i\u00a0dobrych intencjach jednej osoby w\u00a0danym momencie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kilka konkretnych, przebadanych krok\u00f3w, od\u00a0kt\u00f3rych mo\u017cna zacz\u0105\u0107 w\u00a0tym tygodniu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Przed ka\u017cd\u0105 du\u017c\u0105 decyzj\u0105 inwestycyjn\u0105 przeprowad\u017a analiz\u0119 premortem Gary&#8217;ego Kleina. Zajmuje trzydzie\u015bci minut i\u00a0wychwytuje ryzyka, kt\u00f3rych \u017cadna prezentacja PowerPoint nie poka\u017ce.<\/li>\n\n\n\n<li>Przy prognozowaniu czasu i\u00a0koszt\u00f3w projektu zawsze poszukaj bazy por\u00f3wnawczej z\u00a0podobnych, ju\u017c zrealizowanych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, zamiast opiera\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na\u00a0wewn\u0119trznych szacunkach zespo\u0142u.<\/li>\n\n\n\n<li>Formalnie, na\u00a0sta\u0142e, przypisuj rotacyjn\u0105 rol\u0119 adwokata diab\u0142a w\u00a0komitetach decyzyjnych, zamiast liczy\u0107 na\u00a0to, \u017ce\u00a0kto\u015b sam z\u00a0siebie odwa\u017cy si\u0119 zakwestionowa\u0107 konsensus.<\/li>\n\n\n\n<li>Traktuj decyzje strategiczne podejmowane po\u00a0serii nieprzespanych nocy z\u00a0takim samym podejrzeniem, z\u00a0jakim potraktowa\u0142by\u015b decyzj\u0119 podj\u0119t\u0105 po\u00a0dw\u00f3ch kieliszkach wina.<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli inwestujesz w\u00a0szkolenia antybiasowe, wybieraj formaty aktywne i\u00a0anga\u017cuj\u0105ce (symulacje, gry decyzyjne), nie jednorazowe wyk\u0142ady, i\u00a0traktuj je\u00a0jako inwestycj\u0119 we\u00a0wska\u017aniki poznawcze, a\u00a0nie w\u00a0natychmiastow\u0105, trwa\u0142\u0105 zmian\u0119 zachowa\u0144.<\/li>\n\n\n\n<li>Zanim ocenisz cudz\u0105 decyzj\u0119 jako dow\u00f3d braku kompetencji, zapytaj, jakie zewn\u0119trzne okoliczno\u015bci mog\u0142y na\u00a0ni\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107, dok\u0142adnie tak, jak zrobi\u0142by\u015b to, t\u0142umacz\u0105c w\u0142asny b\u0142\u0105d.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tw\u00f3j m\u00f3zg nigdy nie przestanie korzysta\u0107 ze\u00a0skr\u00f3t\u00f3w. Ewolucja zaprojektowa\u0142a go\u00a0do\u00a0przetrwania, nie do\u00a0idealnej racjonalno\u015bci w\u00a0klimatyzowanej sali konferencyjnej. Ale skoro ju\u017c wiesz dok\u0142adnie, kiedy i\u00a0dlaczego ten system zawodzi, mo\u017cesz zbudowa\u0107 wok\u00f3\u0142 niego proces, kt\u00f3ry wy\u0142apuje b\u0142\u0119dy, zanim stan\u0105 si\u0119 kosztown\u0105 decyzj\u0105 zapisan\u0105 w\u00a0rocznym raporcie finansowym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>27\u00a0pa\u017adziernika 1997 roku akcje Oxford Health Plans spad\u0142y o\u00a063\u00a0procent w\u00a0ci\u0105gu jednego dnia. Firma straci\u0142a ponad 3\u00a0miliardy dolar\u00f3w warto\u015bci w\u00a0kilka godzin. Pow\u00f3d nie by\u0142 tajemnic\u0105. Zarz\u0105d zbudowa\u0142 nowy system informatyczny do\u00a0obs\u0142ugi roszcze\u0144 i\u00a0p\u0142atno\u015bci, przekonany, \u017ce\u00a0projekt zajmie kilka miesi\u0119cy. Zaj\u0105\u0142 lata. Koszty ros\u0142y. Nikt po\u00a0drodze nie zatrzyma\u0142 si\u0119, \u017ceby na\u00a0spokojnie zapyta\u0107, czy pierwotny plan w\u00a0og\u00f3le mia\u0142 sens. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3011","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psychologia"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Poznaj b\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji. Sprawdzone badania, realne przyk\u0142ady i konkretne strategie ograniczania b\u0142\u0119d\u00f3w w firmie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poznaj b\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji. Sprawdzone badania, realne przyk\u0142ady i konkretne strategie ograniczania b\u0142\u0119d\u00f3w w firmie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Neurostrategia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=61581499684014\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"506\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Daria Widerowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Daria Widerowska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b9ced7bee4cf1d7256c4a5ba1fc0c910\"},\"headline\":\"B\u0142\u0119dy poznawcze w\u00a0podejmowaniu decyzji: dlaczego nawet najlepsi liderzy my\u015bl\u0105 jak przestraszone dzieci\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/\"},\"wordCount\":5396,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/bledy-poznawcze.jpg\",\"articleSection\":[\"Psychologia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/\",\"name\":\"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/bledy-poznawcze.jpg\",\"description\":\"Poznaj b\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji. Sprawdzone badania, realne przyk\u0142ady i konkretne strategie ograniczania b\u0142\u0119d\u00f3w w firmie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/bledy-poznawcze.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/bledy-poznawcze.jpg\",\"width\":900,\"height\":506,\"caption\":\"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji: dlaczego nawet najlepsi liderzy my\u015bl\u0105 jak przestraszone dzieci\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/\",\"name\":\"Neurostrategia\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#organization\",\"name\":\"Neurostrategia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Logo-black.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Logo-black.svg\",\"caption\":\"Neurostrategia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/profile.php?id=61581499684014\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/dariawiderowska\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/neurostrategia\\\/\"],\"legalName\":\"BRAND NEW Daria Widerowska\",\"email\":\"daria@neurostrategia.pl\",\"telephone\":\"+48 720 855 999\",\"address\":{\"@type\":\"PostalAddress\",\"streetAddress\":\"ul. Pozna\u0144ska 1K\\\/2\",\"postalCode\":\"60-185\",\"addressLocality\":\"Sk\u00f3rzewo\",\"addressCountry\":\"PL\"},\"founder\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b9ced7bee4cf1d7256c4a5ba1fc0c910\"},\"description\":\"Szkolenia mened\u017cerskie oparte na badaniach: psychologia decyzji, komunikacja, motywacja, odporno\u015b\u0107 psychiczna, neuromarketing i psychologia w HR.\",\"areaServed\":\"PL\",\"contactPoint\":{\"@type\":\"ContactPoint\",\"telephone\":\"+48 720 855 999\",\"email\":\"daria@neurostrategia.pl\",\"contactType\":\"customer service\",\"availableLanguage\":\"pl\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b9ced7bee4cf1d7256c4a5ba1fc0c910\",\"name\":\"Daria Widerowska\",\"url\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/daria-widerowska\\\/\",\"honorificSuffix\":\"EMBA\",\"jobTitle\":\"Trenerka szkole\u0144 mened\u017cerskich, mentorka, wyk\u0142adowczyni\",\"worksFor\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/demo.agencjacudo.pl\\\/neurostrategia-v2\\\/#organization\"},\"knowsAbout\":[\"psychologia decyzji\",\"b\u0142\u0119dy poznawcze\",\"podej\u015bcie skoncentrowane na rozwi\u0105zaniach (TSR)\",\"komunikacja mened\u017cera\",\"motywacja zespo\u0142u\",\"odporno\u015b\u0107 psychiczna\",\"psychologia klienta\",\"neuromarketing\",\"psychologia w HR\",\"ekonomia behawioralna\"],\"alumniOf\":[\"Collegium da Vinci\",\"Uniwersytet SWPS\",\"Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu\",\"Uniwersytet WSB Merito\"],\"award\":[\"35 inspiruj\u0105cych kobiet marketingu i biznesu 2026 (Widoczni.pl)\",\"130 osobowo\u015bci marketingu i biznesu 2025 (Widoczni.pl)\",\"130 osobowo\u015bci marketingu i biznesu 2026 (Widoczni.pl)\"],\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/dariawiderowska\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji","description":"Poznaj b\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji. Sprawdzone badania, realne przyk\u0142ady i konkretne strategie ograniczania b\u0142\u0119d\u00f3w w firmie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji","og_description":"Poznaj b\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji. Sprawdzone badania, realne przyk\u0142ady i konkretne strategie ograniczania b\u0142\u0119d\u00f3w w firmie.","og_url":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/","og_site_name":"Neurostrategia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=61581499684014","og_image":[{"width":900,"height":506,"url":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Daria Widerowska","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/"},"author":{"name":"Daria Widerowska","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#\/schema\/person\/b9ced7bee4cf1d7256c4a5ba1fc0c910"},"headline":"B\u0142\u0119dy poznawcze w\u00a0podejmowaniu decyzji: dlaczego nawet najlepsi liderzy my\u015bl\u0105 jak przestraszone dzieci","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/"},"wordCount":5396,"publisher":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze.jpg","articleSection":["Psychologia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/","url":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/","name":"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji","isPartOf":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze.jpg","description":"Poznaj b\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji. Sprawdzone badania, realne przyk\u0142ady i konkretne strategie ograniczania b\u0142\u0119d\u00f3w w firmie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/#primaryimage","url":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze.jpg","contentUrl":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/bledy-poznawcze.jpg","width":900,"height":506,"caption":"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/blady-poznawcze-w-podejmowaniu-decyzji\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"B\u0142\u0119dy poznawcze w podejmowaniu decyzji: dlaczego nawet najlepsi liderzy my\u015bl\u0105 jak przestraszone dzieci"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#website","url":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/","name":"Neurostrategia","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#organization","name":"Neurostrategia","url":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/Logo-black.svg","contentUrl":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-content\/uploads\/Logo-black.svg","caption":"Neurostrategia"},"image":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=61581499684014","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/dariawiderowska\/","https:\/\/www.instagram.com\/neurostrategia\/"],"legalName":"BRAND NEW Daria Widerowska","email":"daria@neurostrategia.pl","telephone":"+48 720 855 999","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"ul. Pozna\u0144ska 1K\/2","postalCode":"60-185","addressLocality":"Sk\u00f3rzewo","addressCountry":"PL"},"founder":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#\/schema\/person\/b9ced7bee4cf1d7256c4a5ba1fc0c910"},"description":"Szkolenia mened\u017cerskie oparte na badaniach: psychologia decyzji, komunikacja, motywacja, odporno\u015b\u0107 psychiczna, neuromarketing i psychologia w HR.","areaServed":"PL","contactPoint":{"@type":"ContactPoint","telephone":"+48 720 855 999","email":"daria@neurostrategia.pl","contactType":"customer service","availableLanguage":"pl"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#\/schema\/person\/b9ced7bee4cf1d7256c4a5ba1fc0c910","name":"Daria Widerowska","url":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/daria-widerowska\/","honorificSuffix":"EMBA","jobTitle":"Trenerka szkole\u0144 mened\u017cerskich, mentorka, wyk\u0142adowczyni","worksFor":{"@id":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/#organization"},"knowsAbout":["psychologia decyzji","b\u0142\u0119dy poznawcze","podej\u015bcie skoncentrowane na rozwi\u0105zaniach (TSR)","komunikacja mened\u017cera","motywacja zespo\u0142u","odporno\u015b\u0107 psychiczna","psychologia klienta","neuromarketing","psychologia w HR","ekonomia behawioralna"],"alumniOf":["Collegium da Vinci","Uniwersytet SWPS","Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu","Uniwersytet WSB Merito"],"award":["35 inspiruj\u0105cych kobiet marketingu i biznesu 2026 (Widoczni.pl)","130 osobowo\u015bci marketingu i biznesu 2025 (Widoczni.pl)","130 osobowo\u015bci marketingu i biznesu 2026 (Widoczni.pl)"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/in\/dariawiderowska\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3011","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3011"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3011\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.agencjacudo.pl\/neurostrategia-v2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}